Problem Çözme ve Karar Vermede En Çok Kullanılan 10 Teknik

Karar vermek, sözlük anlamıyla “Bir sorunu karara bağlamak, kararlaştırmak.” demek. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere karar verme ve problem çözme bir elmanın iki yarısı gibidir. Hatta bu ikili 21. yüzyıl yetkinliklerinden ve çalışan seçimindeki belirleyici etmenlerden. Bu yazımızın konusunu, işletmelerin geleceğini etkilemesi sebebiyle karar verme ve problem çözmede en çok kullanılan tekniklere ayırdık. 

Problemlere Karşı Sergilenen Tutum ve Sonuçları

Yönetim süreci aşamaları arasında doğurduğu sonuçlar nedeniyle üst sırada yer alan problem çözme; algı, ifade, zekâ eksikliği veyahut sorunla henüz baş etmeye başlamadan ortaya çıkan olumsuz duygular sebebiyle gerekli ilgili göremeyebiliyor. Ancak problemin gizlenmesi ya da çözümünün ertelenmesinin, çalışanlarda motivasyon eksikliğinden gelişim fırsatlarının kaçırılmasına pek çok noktada olumsuz etkileri olabiliyor. Bu nedenle, işin önünün kesilmemesi için problem çözme ve karar verme teknikleri uygulanarak problem görülmeli, tanımlanmalı, sebepleri ve sonuçlarıyla anlaşılmalı ve toplanacak veriler ışığında zaman geçirilmeden çözüme kavuşturulmalı.  

Yaratıcı problem çözme üzerine kullanılan Tasarım Odaklı Düşünme(Design Thinking) metodu üzerine uygulamalı öğrenme kurgularımız hakkında iletişime geçebilirsiniz.

Udemy eğitimlerimizden faydalanmak için tıklayabilirsiniz.

Teknikler

İş hayatında da günlük hayattaki problemlerle karşılaşmak mümkün. Maddi, soyut, sosyal ve psikolojik olarak kategorize edilmiş olan bu problemler bazen beklenmedik bir anda ortaya çıkabildikleri gibi çoğunlukla uzun sürede oluşup gelişen, ayak sesleri önceden duyulan problemler oluyor. İşte, problemin çözümü ve karar vermede en çok kullanılan 10 teknik: 

 

1. Fayda Maliyet Analizi

Fayda maliyet analizi tekniği, durumun olası faydaları ile zararlarının belirlenmesi, sonuçlar ışığında hangisinin diğerine galip geldiğinin belirlenmesinde kullanılır. Alternatiflerden hangisinin seçilmesi gerektiği konusunda yol gösterecek olan bu teknik, sayısal ve kesin verilere dayandırılmalıdır. 

 

2. Beyin Fırtınası

Bir problemi çözmede kullanılacak fikirlerin bir grup oluşturularak serbest bir şekilde ortaya atılması tekniğidir. 1950’li yıllardan beri uygulanan bu tekniğin temelinde fikirlerin engellenmemesi ve böylelikle çok sayıda fikir üretilmesi yatar. Yaratıcılığı tetikleyen beyin fırtınası yapılırken ilk olarak problem tanımlanır. Ardından yöntem kuralları açıklanır, serbest fikirler ortaya konur, fikirler bir araya getirilerek kayda geçirilir, düzenlenir, değerlendirilir ve son aşamada en iyi fikir seçilir. 

 

3. Balık Kılçığı Tekniği (Sebep-Sonuç Diyagramı)

Kişileri sistematik bir şekilde düşünmeye sevk eden balık kılçığı tekniği, problem ile problemin ortaya çıkışına neden olan etmenlerin arasındaki bağın grafiksel bir şekilde analiz edilmesidir. Teknik, adını, problemlerin ana nedenler ile pek çok alt nedenlerden oluşması ve bu yüzden de yapılan çizimin balık kılçığını andırması sayesinde almıştır. Ana nedenler insan, makine, çevre, malzeme, yönetim ve ölçülebilirlikten kaynaklanır. Alt nedenler de birincil, ikincil, üçüncül… sebepler olarak çizimde yerini alır.

 

4. Ağaç Diyagramı

Ağaç diyagramı tekniği, mantık olarak balık kılçığı tekniğiyle örtüşür. Bu teknikte bir problemin nedenleri grafiksel çizimlerle detaylı bir şekilde gösterilir. Ana konunun ardından ilk gelen alt konu “Nasıl”ken bir alt konu yine “Nasıl”; “Neden”ken de “Nasıl” ya da “Neden” olabilir. (Neden-neden, neden-nasıl, nasıl-nasıl ağaç diyagramları).

 

5. İlgi Diyagramı

İlgi diyagramında, sürecin her aşamasında yaratıcılığı tetikleyen ilgi diyagramı tekniği, bir grubun çok sayıda fikir üretmesine ve ilerleyen süreçte bu fikirleri gruplandırıp özetlemesine yarar. Teknik kapsamında ilk olarak ilgili konu hakkında grup üyelerince beyin fırtınası yapılarak post-it’lere notlar alınır. Eş değer nitelikte görünen post-it’ler çalışma sonrası bir araya getirilerek gruplandırılır. Daha sonra bu grupların yeni bir grup altında toplanıp toplanamayacağına karar verilir. Ulaşılan yapıda seviyeler ortaya konur ve gruplara bir isim verilir.

 

6. Çoklu Oylama

Çoklu oylama, bir problemin çözümü için üretilen fikir ya da düşüncelerin, sistemli oylama tekniğinin kullanılarak güvenilir kişilerce azaltılmasıdır. Çoklu oylama tekniği uygulanırken ilk adım beyin fırtınası ile üretilen fikirlerin listelenip numaralandırılmasıdır. Listenin azaltılması (1/3’ü) için grup, numaraları oylar. En yüksek puan alan fikirler/düşünceler tekrar oylanır ve bu döngü, en iyi çözüm önerisi bulunana kadar devam eder. 

 

7. Nominal Grup Tekniği

Nominal grup tekniği, bir probleme çözüm arayışı içerisindeyken üretilen fikirlerin önem derecesine göre sıralanmasını sağlayan tekniktir. Teknik uygulanırken eşit katılım olmasına ve grubu oluşturanlar arasında etkileşim olmamasına dikkat edilir. Çoklu oylamanın ilk aşaması bu teknik için de geçerlidir: Öncelikle fikirler/görüşler listelenir ve numaralandırılır. Daha sonra grup üyeleri bu numaraları puanlar. Kaç görüş varsa grup üyelerinin o kadar puan verme hakkı vardır (Örn. 18 görüş/18 puan). Puanların toplanması ardından en yüksek puanı alan görüşün ilk sıraya yerleştirilmesiyle süreç sonlandırılır. 

 

8. 5 N, 1 K Tekniği

5 N, 1 K tekniği, bir problemin nedenlerini ya da çözümlerini eksiksiz olarak belirlemede kullanılan bir tekniktir. 5 N: Ne, nerede, ne zaman, niçin, nasıl sorularını; 1 K ise kim sorusunu kapsar. Tanımlanan probleme bu sorular sorulup net cevaplar verilerek problemin kaynağına ulaşmak ya da çözüm önerileri geliştirmek mümkün hâle gelir. 

 

9. Pareto Analizi

Pareto analizi, bir problemin %80’ine yol açan %20’lik diliminin belirlenmesi, yani, nedenlerin önemlerine göre ayrıştırılarak önemli olanların çözümüne odaklanılmasını sağlayan bir tekniktir. Teknik uygulanırken öncelikle analiz edilecek kategoriler, ardından da veri toplanması adına gerekli görülen zaman aralığı belirlenir. Daha sonra veriler kaydedilir, diyagram analizi yapılır ve son olarak veriler grafik hâline getirilir.

 

10. PUKÖ Döngüsü

Planlama, uygulama, kontrol etme ve önlem alma aşamalarından meydana gelen PUKÖ tekniği, sürekli bir dönüşümü ifade eder. Yönetim ve planlama sistematiği olarak değerlendirilen PUKÖ ile süreçler, çevrim içi problemler oluşmadan sürekli olarak incelenir. Planlama aşamasında ne, nasıl yapılacak belirlenir. Uygulama aşamasında sürekli gelişime odaklanılarak plan ve ölçüm araçları kullanılır. Kontrol et aşamasında ulaşılan sonuçlar mercek altına alınır, mevcutsa sapmalar belirlenir. Önlem alma aşamasında ise değişikliklerin çıktıları analiz edilir, mevcut ilerleme standart kabul edilerek uygulamaya alınır. 

Size ulaşmamız için aşağıdaki formu doldurun.


bir yorum bırakın