Gig Ekonomi Ne Anlama Geliyor?

Dijital dönüşüm ve internet teknolojisinin ilerlemesiyle gelişen bir iş anlayışı olan gig ekonomi, çalışanların şirkete bağlı olmadan kısa zamanlı veya proje bazlı kontratlarla çalışmasıdır. “Gig” kelimesi dilimize, kısa süreli iş olarak çevrilebilir.

Gig Ekonomiyi ise, tek atımlık işler ekonomi olarak kabaca tanımlayabiliriz. Başka bir biçimde ise gig ekonomi kavramını “esnek ekonomi” olarak da açıklayabiliriz. Şimdi gig ekonomi ile ilgili diğer detayları ve başka kavramlarla olan bağlantılarını mercek altına alalım.

Nereden Çıktı Bu Gig Ekonomİ?

Gig ekonomi 2008 krizi ile beraber adını daha çok duyduğumuz bir kavram haline geldi. Kriz ile işsiz kalan veya var olan işi ile geçinemeyen birçok çalışan, farklı alanlarda geçici işlere yöneldiler. Dolayısıyla tam veya yarı zamanlı işlerde çalışarak gelirlerini arttırmak amacıyla hareket ettiler. O zamandan günümüze de gig ekonomi giderek büyüyüp varlığını devam ettiriyor.

Geleneksel çalışma biçimlerinden farklı olarak da aslında bu çalışma anlayışında bir kişiden çok internet uygulamaları üzerinden sürdürülen bir anlayış söz konusu. Teslimat hizmetleri, araç çağırma hizmetleri akla gelen ilk örneklerdir. Bunların yanı sıra genel olarak serbest çalışanlar, danışmanlar, geçici sözleşmeli işçiler de gig ekonomi modeline örnek olarak gösterilir.

Teknolojinin ilerlemesi sonucunda internet siteleri ve uygulamalarıyla yapılan işler birçok kişi tarafından daha ulaşılabilir olmuştur. Öyle ki hangi işlerin gig ekonomi kategorisi içerisine girdiğini ayrıştırmak da zorlaşmıştır. Bu durum da gig ekonomi ile ilgili yapılan araştırmalara doğrudan yansımaktadır. Araştırmalar genellikle gig ekonominin giderek büyüdüğünü gösteriyor.  Airbnb’deki ev sahipleri, Uber firmasındaki şoförler, online satış yapanlar ya da sanatçılar, gig ekonomi kategorisinde değerlendirilebilir. Konuyu çalışanlar ve işverenler açısından biraz daha açıklayalım.

İşveren ve Çalışanlar Açısından Gig Ekonomi

Gig ekonominin personeller açısından çalışma saatlerini kendilerinin belirlediği bir çalışma biçimi olduğunu söyleyebiliriz. Aynı zamanda mesai ücreti yerine proje bazlı ücret aldıkları bir düzendir. Çalışanlar mola zamanlarını, tatillerini veya ne zaman uyanacaklarını özgürce belirledikleri için verimlilikleri de artış gösterir. Bir taraftan da bu kadar esnek bir modelin çalışanlar açısından bazı handikapları olabiliyor.

Gig ekonomide tüm kontrol kişinin kendisinde olduğundan öz disiplin belirleyici unsurlardan biri haline geliyor. Elbette sorumluluk sahibi çalışanlar için bu bir handikap olmaktan çıkıyor. Öyle ki pandemi dönemi gibi bir dönemin yaşanması ile beraber pek çok kişi geçimini sağlamak için gig ekonomiye yönelebiliyor. Bu sistemde uygulama veya internet sitesinin işveren konumunda olduğunu düşünebilirsiniz.

İşverenler açısından da bu esnek çalışma biçimi, ofis alanından veya çalışanların sigorta, emeklilik giderleri gibi maliyetlerden tasarruf etmesini sağlıyor. İşverenler bu giderleri ödemek yerine işletmelerinin büyümesi için bu bütçeyi kullanabiliyor. ABD’de 2017’de yapılan bir araştırmaya göre 55 milyon kişinin gig ekonomiye katkıda bulunduğu tespit ediliyor. Yine aynı araştırmaya göre ABD’de çalışanların %36’sı gig ekonominin içerisinde. Şirketler ise %33 gibi bir oranda gig ekonomiye dahil olan çalışanları kullanıyor. Şirketlerin çalışan tercihlerinde de giderek artan bir ivme ile gig ekonomi çalışanlarını tercih etmesi bekleniyor.

Gig Ekonominin Temel Farklılıkları

Gig ekonominin en çok kıyaslandığı ve farkının anlaşılmakta zorlanıldığı kavram freelance çalışma biçimidir. Freelance çalışanlar bilindiği gibi fatura kesip, kendi işlerinin pazarlama ve iletişim gibi alanlarından sorumlu olabilirler. Gig ekonomide de freelance çalışmada da bir şirkete bağlılık söz konusu değildir. Fakat gig ekonomide çalışanlar işlerinin doğrudan sahibi değillerdir. Gig ekonomide ücretlendirmeler uygulamalar veya web sitesi üzerinde belirtilen fiyatlardır. Freelanceler işlerini kendi iletişim ağları sayesinde bulur. Gig ekonomide kişiler kendine uyacak işleri internet üzerinden uygulama veya sitelerden seçerek bulurlar.

Gig ekonomide çalışanların bazıları için yaptıkları iş, ana gelir kaynaklarını oluştururken bazıları için ek iş veya ek gelir statüsünde olabilmektedir. Yine kimi çalışanların üstün yetenek ve becerileri dolayısıyla bu biçimde çalışmayı tercih edebilirken bazıları da gig ekonomiden başka alternatifleri olmadığı için tercih edebilmektedir.

Siz de internet sitesi ve uygulamaları üzerinden şekillenen gig ekonomi biçimini hem çalışan hem de işveren olarak uygulamak istiyor olabilirsiniz. Gig ekonomiyle ilgili öğrenmek istediğiniz tüm detaylar için Makers Türkiye ekibi ile iletişim kurabilirsiniz.

Size ulaşmamız için aşağıdaki formu doldurun.