5 Adımda Veri Görselleştirme

Teknolojiden sanata, bilgi üretiminin her alanda bir çığ gibi büyümesi, anlamlı verilerin de güvenli bir biçimde muhafaza edilmesini zorunlu kılmaya başlamıştır. Söz konusu verilerin mevcut hacmi, klasik yöntemlerin yetersiz kalmasına sebebiyet vermiş ve bu süreçte kişilerin görsel algı becerilerini teşvik eden veri görselleştirme kavramı ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu anlamda veri görselleştirmenin zamanın tetiklediği ihtiyaçtan kaynaklı olduğunu ifade edebiliriz.

Bir veri görselleştirme sürecinin gerçek anlamda başarıya ulaşabilmesinde kullanılan teknikler, araçlar ya da sunuş biçimi doğrudan belirleyicidir. Bu içeriğimizde; 5 temel adımı takip etmek suretiyle etkili bir şekilde veri görselleştirmenin nasıl gerçekleştirilebileceğini aktarmaya çalışacağız. Fakat dilerseniz önce veri görselleştirmeyi kavramsal anlamda ele alalım.

Veri Görselleştirme Nedir, Neden Önemlidir?

“Veri görselleştirme” olgusunun temelini oluşturan “veri” sözcüğü, bilginin en ufak ve temel parçası olarak tanımlanır. Bunu, “bilginin hammaddesi” şeklinde tanımlamak da mümkündür. Dahil olduğumuz dönem özelinde bilgi, deyim yerindeyse altın çağını yaşıyor. Bilginin oldukça önemli ve kilit bir role sahip olduğu bu özel dönem, kendi mesleklerini ve alt dallarını da yaratmış durumdadır. Veri görselleştirme kavramını bu yaklaşımın ışığında ele almak doğru olacaktır.

Veri görselleştirme,  esas olarak zihnimizin verileri çok daha basit ve etkili bir şekilde kavraması adına “görselliğe dayandırma” işlemini ifade eder. Elbette bu noktada asıl mühim olan detay, verinin niçin görselleştirilmek istendiği ve elbette söz konusu işlemin ne şekilde uygulanacağıdır. Verilerin, azgın bir nehirden akıp gittiği bir düzlemde doğru ve anlamlı verileri takip edebilmek, kullanabilmek ve bu doğrultuda yönümüzü bulabilmek, gittikçe zorlaşmıştır.

Karmaşık verilerden doğru anlamlar çıkarabilmek ve işletmeler ya da özel projeler için verimli analizler gerekleştirmek son derece önemlidir. Temel olarak veriyi bir taslak gibi düşünmek gerekir. Veri bir hikaye potansiyelini yansıtır. Oysa görselleştirilmiş veri, söz konusu hikayenin bir anlamda anlatım tekniği ve biçimidir. Beynimizin görsel verileri yazılı verilere kıyasla kat kat daha hızlı algıladığı bilinen bir gerçektir.

İnsanların çok önemli bir çoğunluğu; gördüklerini, yazılı metinlere kıyasla çok daha çabuk bir şekilde anımsıyor. Bu açıdan veri görselleştirmenin toplumsal algı üzerinde de ciddi bir etkiye sahip olduğunu belirtmek durumundayız. Bu temel bilgilerden sonra dilerseniz şimdi de 5 adımda veri görselleştirmenin ne şekilde uygulanacağına göz atalım.

5 Soruyla Etkili Veri Görselleştirme

Verileri ne şekilde hayata geçireceğimiz ve onları verimli/anlamlı bir şekilde kullanacağımız konusunda her zaman farklı ipuçlarına ihtiyaç duyarız. Bu içeriğimizde, işte sizi bu ipuçlarına götürecek 5 anahtar soruya vurgu yapmak istedik.

1-Hangi Unsurları Ortadan Kaldırabilirim?

Veri görselleştirme söz konusu olduğunda kendinize sormanız ve yanıtlamanız gereken soruların başında bu gelir. Gereksiz görsellerin varlığı müthiş bir dağınıklık ve karmaşa kaynağı olarak ele alınmalıdır. Önemi görece düşük olan veriler, fazla veri etiketleri, gereksiz kılavuz çizgileri, başlıklar ya da açıklamalar, görsellerin olması gerekenden çok daha karmaşık olmasına neden olacaktır.

Öte yandan grafik başlığını sol tarafa hizalamalısınız. Biçimsel anlamda birkaç ufak dokunuş ve eksiltme sayesinde görsellerinizin amaca çok daha uygun hale geleceğini görebilirsiniz.

2- Renkleri Bilinçli Olarak mı Kullanıyorum?

Veri görselleştirme uygulamalarında görece daha etkili açıklayıcı görseller yaratmak adına renkleri amaca uygun biçimde kullanmaya çalışın. Hatta bunu doğrudan bir alışkanlık haline getirmeye çalışın. Veri görüntüleme araçlarında varsayılan renk paletlerini tümüyle geçersiz kılın. Herhangi bir bölüme özel olarak vurgu yapmaksızın başlayın.

Marka renginizle total olarak örtüşen bir renk stratejisi oluştururken renk kullanımında ekonomik davranmayı da ihmal etmemelisiniz. Tutarlı renk kullanımlarına dikkat ettiğinizde aradaki farkı somut şekilde fark etmeye başlayacaksınız.

3- Grafiğimde Görülmesi En Kolay Olan Şey Nedir?

Kendinize sormanız gereken bir diğer soru da grafiklerde fark edilmesi en kolay şeyin ne olduğudur. Neticede veriler, pek çok farklı biçimde görselleşebilir. Bu durum kullanılacak olan grafiğin seçiminde zorlayıcı bir faktördür. Kimi durumlarda potansiyel tüm sorulara aynı anda yanıt verme telaşı, bu deneyimin iyice karmaşık bir hal almasına neden olabiliyor. Elbette hazırladığınız grafik, bir anlamda İsviçre çakısı gibi bir işleve sahip oluyor. Bunu yapmaktansa aynı olan bilgilerin farklı görsellerini oluşturmalı ve her yenilemede izleyicin neyi görmek istediğini analiz etmelisiniz.

Neticede hitap ettiğiniz hedef kitleyle paylaşmanız gereken sürümün hangisi olduğuna daha sağlıklı şekilde karar verebilirsiniz.

 4- Hedef Kitlemin Hangi Eylemi Yapması Gerekir?

Veriler aracılığıyla hedef kitlenizle bir iletişim kurarsınız. Bu süreçte her daim çok daha geniş bir amaca hizmet ettiğinizi aklınızdan çıkarmayın. Dar düşünmek yerine genel pencereden bakıp “bağlam” hakkında düşünmeye çalışın. Bunu yapmaktansa görselleri hedef kitle üstünde zorlarken, çoğunlukla aynı stratejilerle ve verilerle aynı sonucu bekleriz. Yaptığınız her hamlenin, kapsayıcı genel amacı güçlendirip güçlendirmediğini düşünmelisiniz. Hedef kitlenin yapması gereken, yeni promosyon planlamalarını geliştirmek adına dönüşen satın alma biçimlerine dair yeni edindikleri anlayışı yansıtmalarıdır.

5-Sözcükleri Etkili Bir Şekilde Kullanıyor muyum?

Veri görselleştirme uygulamalarında muhakkak sözcüklerin gücünden ve etkisinden doğru şekilde yararlanmalısınız. Çünkü bu süreçte sözcükler, düşündüğümüzden çok daha büyük bir etkiye sahiptir. Grafiklerin tasarım süreçlerinde metinler; etiketler, grafik başlıkları, destekleyici açıklamalar ve dipnotlarda karşımıza çıkar. Hedef kitlenin görselleri anlamasına yardımcı olacak sözcükler kullanmalısınız. Bunun yanında ek açıklamalara ve altyazılara önem verin.

Yaratıcı workshop tasarımlarının yanında eğitim ve danışmanlık noktasında profesyonel şekilde destek sunan Makers Türkiye ekibi ile veri görselleştirme süreçlerine dair iz bırakan iş birlikteliklerine imza atabilirsiniz.

Size ulaşmamız için aşağıdaki formu doldurun.