6 Maddede Ay Olmasaydı Dünya’da Ne Değişirdi?

Image credit: NASA / Clementine Mission / Lunar & Planetary Institute / USRA.

Güneş sistemimizin 4.5 milyar yıllık tarihi boyunca Dünya, Güneş’in etrafında dönerken yalnız değildi. Bizim ay arkadaşımız, gezegenimizin yörüngesindeki diğer uydularla karşılaştırıldığında daha büyüktür. Dolunay olduğunda ise, gecemizi parlak bir şekilde aydınlatır. Ayın tarih boyunca delilik, hayvan davranışları, hasat ayları hatta kadınların regl dönemlerini etkilediği konusunda bağlantılar oluşmuştur. Bu bağlantılar bilimsel bir temele dayanmıyor fakat Ay’ın, Dünya’yı gerçekten etkilediği birçok yol var. Onu yok etmek felaket olurdu ama aynı zamanda da dünyamızı inanılmaz derecede değiştirecek yollar ortaya çıkardı.

1- Ay’ı yok etmek yaşam tehlikesi ortaya çıkarmasa da Dünya’ya enkaz parçaları düşmesine sebep olurdu. Oldukça ölümcül bir silah hayal edin. Ay’ı yerçekimsel olarak bozabilecek ve parçalara ayırabilecek. Böylece enkaz her yere yayılacak. Patlama zayıf olursa, enkaz parçaları bir yada birden fazla uyduya dönüşebilirdi. Patlama çok güçlü olursa o zaman aydan hiçbir şey kalmazdı. Ve enkaz parçaları Dünya’nın etrafında bir halka oluşturabilirdi. Dünya’nın atmosferi sayesinde birbirinden ayrışmadan durabilirlerdi.

Image credit: Wikimedia Commons user Grebenkov, as an add on to the work of Eugene Stauffer.

Ancak bu etkiler, bugün korktuğumuz asteroitler veya kuyruklu yıldızlar kadar yıkıcı olmazdı. Ayın parçaları, dinazorları silip süpüren astroitlerden daha yoğun, daha büyük olsa bile daha az enerjiye sahip olurlardı. Asteroitler veya kuyruklu yıldızlar, Dünya’ya karşı 20, 50 hatta 100 km/s’den fazla bir hızla gelirken, ay parçaları yalnızca 8 km/s hızla gelirdi. Dünya’ya çarpan ay parçaları yine de yıkıcı olurdu fakat etkisi, aynı büyüklükteki bir asteroitin yaratacağı yıkımın %1’i kadar anca olurdu. Bu ay parçaları ( tabi küçükleri) gelip direkt bize çarpsa bile, insanlık yine de kolayca hayatta kalabilirdi.

2- Geceleri gökyüzü daha parlak olabilirdi. Ay ve onun tüm kalıntıları bir kere gitti mi, Dünya’nın gökyüzündeki ikinci en parlak nesnesi tamamen ortadan kalkmış olacaktı. Güneş, doğal olarak tam bir aydan bile 400.000 kere daha parlakken, tam bir ay yine gökteki en parlak nesneden daha parlaktır: Venüs. Bortle Koyu Gökyüzü Ölçeği’ne baktığın zaman, bir dolunay sizi 1’den (bozulmamış, saf karanlık gökyüzü) tüm parlak yıldızlarında ışığını absörbe ederek en fazla 7 veya 8’e kadar götürebilir. Bir Ay olmadan, yılın her gecesi bozulmamış karanlık bir gökyüzü için hiçbir engel kalmazdı.

Image credit: International Dark Sky Association, 2008, using the free software Stellarium.

3- Tutulmalar artık olmazdı. Ay’ın Dünya’nın gölgesine geçtiği ay tutulmaları ya da kısmi, dairesel veya tam güneş tutulmaları gibi olaylar yaşanmayacaktı. Tutulmada 3 nesnenin hizalanması gerekir. Güneş, gezegen ve gezegenin uydusu. Ay, Güneş ile bir gezegenin arasına geçtiğinde, gezegenin yörüngesinde bir gölge oluşur ( tam tutulma ). Ay, Güneş’in yörüngesinde geçiş yapabilir (halka şeklinde tutulma) veya Güneş’ın ışığının sadece bir kısmını gizleyebilir (kısmi tutulma). Bunların hiçbiri bir ay olmadan meydana gelmezdi.

Image credit: Starry Night education software.

4- Bir günün uzunluğu hep sabit kalırdı. Bu konu üzerinde çok fazla düşünmeyiz ancak Ay, Dünya üzerinde ufak bir sürtünme kuvveti uygular ve bu da dönme hızımızın yavaşlamasına neden olur. Bizim 24 saatlik günlerimiz, dinozorların olduğu dönemlerde 22 saatti. Birkaç milyar önce ise 10 saatin altındaydı. Bundan sonraki dört milyon yıl içinde, gün saati daha da uzayacaktı. Ama bir Ay olmasaydı bunların hiçbiri olmazdı. Güneş kendi yakıtını tüketene kadar her gün 24 saat olurdu.

5- Gelgitlerimiz ufak olurdu. Yüksel veya düşük gelgit özellikle körfezde, deniz kenarlarında yaşayan insanlar için ilginç ve önemli farklar yaratır. Dünya üzerindeki gelgitlerimiz esas olarak Ay’a bağlıdır. Güneş, bugüne kadar gelgitleri çok ufak düzeyde etkilemiştir.

Image credit: Wikimedia Commons user FoxyOrange.

6- Evrenin geri kalanına bir basamak atma şansımız olmazdı. Bildiğimiz kadarıyla insanlık, kendini bu evrenin bir üyesine yüzeyine kasten sokan tek türdür. 1969’dan 1972’ye bunu yapmamızın sebebi Ay’ın Dünya’ya çok yakın olmasıdır. Yalnızca 380.000 km uzakta. Geleneksel bir tip roket ile yaklaşık 3 günde ulaşılabilir. Bir sonraki en yakın seçenek ise Mars veya Venüs’tür. Ancak bunlara gidip gelmek 1 yılı alırdı.

Image credit: NASA / Apollo 11.

Ay, Güneş sisteminin geri kalanını keşfetmek için kendimize koyduğumuz hedefleri gerçekleştirmedeki en kolay basamaktır.

kaynak

medium.com/starts-with-a-bang/7-ways-earth-would-change-if-our-moon-were-destroyed-516885650dc5

CEVAP VER

Yorum
Lütfen adınızı giriniz